Basit Makineler Ne İşe Yarar ? Basit makine çeşitleri nelerdir ?

 Basit Makineler Ne İşe Yarar ?  Basit makine çeşitleri nelerdir ?
Okunuyor Basit Makineler Ne İşe Yarar ? Basit makine çeşitleri nelerdir ?

Basit Makineler Ne İşe Yarar ?

Basit makine çeşitleri gazoz açacağı ceviz kıracağı, pense, el arabası , maşa, çivi söken çekiç, makas, cımbız, kerpeten

Günlük yaşamda ismini çok fazla duymadığımız ama hayatımızın her anından var olan basit makinelerden bahsedeceğiz yazımızı okuduğunuzda içinizde buda mı basit makineymiş diyeceğinizi duyar gibiyim. Basit Makineler tanımını biraz açacak olursam hayatımızı kolaylaştıran makinelere basit makineler denir. Basit Makineleri gruplandırsak.

  1. Makaralar
  2. Kaldıraçlar
  3. Eğik düzlem
  4. Vida
  5. Kasnak
  6. Dişli
  7. Çıkrık

Hepsini tek tek açacak olursak sayfalarca yazmam gerekecek. Bu yazımda kısaca bahsedeyim ilerleyen zamanlarda daha detaylı bilgilerde paylaşabilirim.
Genel hatlarıyla basit makinelere değinecek olursak

 

Kuvvetten Kazanç Nedir ?

Kuvvetten kazanç : Yazıldığından da anlaşıldığı gibi kuvvetten kazanç vardır şöyle diyelim. Örneğin 10000 newtonluk çok ağır bir arabayı normal şartlarda kaldırabilmek için 10000 N’luk bir kuvvet uygulamamız gerekir. Basit makineler burada devreye giriyor. Kuvvetten kazanan bir basit makine ile bu arabayı 100 N’luk kuvvet ile kaldırmak mümkün. Tabi ki az kuvvetle kaldırabildiğimize göre bir şeylerden de kaybedeceğiz bu da yoldan kayıp olarak karşımıza çıkacaktır. Kısacası Basit Makinelerde Kuvvetten kazanç varsa aynı oranda da yoldan kayıp vardır.

Yoldan Kayıp Nedir ?

Yoldan kayıp : Yukarıda kuvvetten kazanç örneğimizi biraz daha açacak olursak 10000 newtonluk ağır bir arabayı 1 metre yüksekliğe kaldıracağımızı düşünelim. Normal şartlarda düz olarak bunu kaldırmaya çalıştığımızda 1 metre çektiğimizde araba da 1 metre yukarı çıkacaktır. Eğer biz bu arabayı basit makine ile kuvvetten kazanacak şekilde kaldıracak olursak kuvvetten kaç kazanıyorsak yoldan o kadar kat kaybedeceğiz.10.000 Newtonu 1000 N ile kaldırıyorsak 10 kat kazanç sağlıyoruz demektir. Bu da bize 10 kat yoldan kayıp olarak karşımıza çıkacak. Aynı arabayı 1 metre yukarı çekmek için bu sefer 1 metre ipi çekmemiz yeterli olmayacak. Çekmemiz için gerekli olan ip miktarı sıkın durun söylüyorum 10 metre gördüğünüz gibi arabayı 1 metre yukarı çekebilmek için ipi 10 metre çekmem gerekti.

Makaralar Nedir Kaça Ayrılırlar ?

Makaralar sabit makara, hareketli makara ve bunların birleşimi palangalardan oluşur.
Makara Çeşitleri

Yaygın kullanımı olan bir basit makinedir. Sabit ve hareketli olmak üzere ikiye ayrılır. Sabit makara sadece kuvvetin yönünü değiştirirken yönünü değiştirmekten kastım kuvveti aşağı doğru çekerken yükün yukarı çıkması inşaatlarda çok sık kullanılır. Stor perdelerde perdeyi açmak ve kapamak için sabit makaradan yararlanılır. Bir diğer makaramız hareketli makara hareketli makara çok ağır yükleri daha az kuvvetle kaldırmaya yarayan bir basit makinedir. Örnekle özetleyecek olursak 100 kilogramlık bir insanı tek elinizle bir den fazla hareketli makara yardımı ile kaldırabilirsiniz. Fabrikalarda , inşaatlarda Vinçlerde hareketli makaralardan ve sabit makaralardan çok fazla yararlanılmaktadır.

Kaldıraçar

Kaldıraçlar destek noktası , yük ve kuvvetten oluşan destek noktası etrafında hareket edebilen basit makine çeşididir.
Kaldıraç Basit Makine

Bir başka basit makinemiz kaldıraçlar kullanım alanı çok yaygındır. 3 çeşit kaldıraç vardır. Bunlar ;

  1. Destek ortada olan kaldıraçlar
  2. Yük ortada olan kaldıraçlar
  3. Kuvvet ortada olan kaldıraçlar
Makas, bisiklet, dikiş makinesi, tırnak makası , el arabası , saat kurma kolu , daktilo bu aletlerin içerisinde basit makineler vardır.

Desteğin ortada olduğu kaldıraçlar;

– Kuvvetten kazanç olur.( Fazla yüke az kuvvet )

– Kerpeten, makas, pense, kayık küreği örnek verilebilir.

Yükün ortada olduğu kaldıraçlar;

– Kuvvetten kazanç vardır. .( Fazla yüke az kuvvet )

– Fındık, ceviz kıracağı, el arabası örnek verilebilir.

Kuvvetin ortada olduğu kaldıraçlar;

– Kuvvetten kayıp vardır. ( Az yüke fazla kuvvet )

– İnsan kolu, tenis raketi, cımbız örnek verilebilir.

3. Eğik Düzlem

Eğik düzlem belirli bir yüksekliğe yükü daha az kuvvet harcayarak çıkarmamızı sağlayan basit makine çeşididir.
Eğik Düzlem

– Kuvvetten kazanç sağlanırken yoldan kayıp olur. 

– Örnek olarak vidanın kıvrımlı yeri, yükleme rampaları verilebilir.

4. Çıkrık

eş merkezli silindirin kuvvet kolu ve yük kolu yardımıyla döndürülmesi sonucu kuvvetten kazanç sağlayan basit makine çeşididir.

– Kuvvetten kazanç yoldan kayıp olur. 

– Kullanım alanları; kalemtıraş, anahtar, araba direksiyonu…

Şimdi Aşağıya bir tane resim ekleyelim. Resmi birlikte inceleyelim.

Birden fazla basit makinenin yer aldığı bir görsel
birden fazla basit makine

Yukarıdaki resme bakacak olursak. Ahşap materyaller, ip,çengel ve makaralar kullanılmıştır.

Görselimiz de kullanılan makara çeşitleri nelerdir ?
Sabit ve Hareketli makara
Tahta çubuğu da kaldıraç olarak düşünebiliriz.
Basit makineler günlük yaşamımızda neredeyse her yerde karşımıza çıkan ve hayatımızı kolaylaştıran makinelerdir.

Tahta çubuğu da kaldıraç olarak düşünebiliriz.
Basit makineler günlük yaşamımızda neredeyse her yerde karşımıza çıkan ve hayatımızı kolaylaştıran makinelerdir.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın

Estetik Doktorları